کانال تلگرام سایت
کانال سایت در تلگرام
تبلیغات



تبلیغات متنی ویژه

جراح و متخصص بیماریهای کلیه و فوق تخصص اندویورولوژی و لاپاراسکوپی پیشرفته


دارالترجمه رسمي قاضي (314تهران)
با مدیریت: ملاعاشور قاضی، مترجم رسمی زبان آلمانی و مترجم خبره زبان ترکمنی - قوه فضائیه
 88916906 - 021


انتشارات بشارت فر
با مدیریت: رجب محمد بشارت فر، ناشر کتب های اجتماعی و خانواده، مبتکر طرح های جدید کارت عروسی

شماره تماس: 09112761521



ارائه دهنده محصولات دانلودی( مقاله، پروژه، جزوه و کتاب و ... )


تبلیغات متنی شما در اینجا
ماهیانه 25 هزار تومان، نمایش در تمامی صفحات سایت
سال 1395
سال 1395
تبلیغات

مرور تاریخ /مسئله آشوراده در دورة ناصرالدين شاه قاجار

تصویر کوچک شده همانگونه كه مي‌دانيم كشور روسيه براساس وصيت و سياست پطركبير- كه راه نجات و پيشرفت روسيه رااتصال به آبهاي گرم مي‌دانست – شروع به نفوذ خود در مناطق تركمن‌نشين و كرانه‌هاي درياي خزر نمود. و در راه رسيدن به اين هدف از هيچ كوشش و جنايتي فروگذار نبودند. كشور روسيه با توجه به اين سياست به منطقه استرآباد و درياي خزر چشم دوخته بود.

در سال1195ه‍ .ق سردار روس ويونوويچ با چند كشتي به استرآباد آمد، و از آقامحمدخان تقاضاي ساختن تجارتخانه‌اي را نمود. آقامحمد‌خان كه فكر مي‌كرد با دادن اجازه به اين خواسته‌ آنها تجارت خارجي ايران را مي‌تواند رونق دهد و مردم منطقه را به تجارت خارجي ترغيب نمايد با اين خواسته‌ آنها موافقت كرد. اما روسها بجاي تجارتخانه برج و باروي نظامي درست نمودند ولي آقامحمدخان كه مردي لايق و دانشمند بود بزودي به افكار جاه‌طلبانة آنها پي‌برد و آنها را با دعوت كردن به يك مهماني دستگير كرد و فرمانده آنها را با ديگران به زنجير كشيد آنها را تهديد كرد كه اگر دستور تخريب آن قلعه را ندهند كشته خواهند شد. بدينوسيله روسها با بي‌آبرويي قلعه را خراب كرده و از ايران اخراج شدند.

اما دولت روس هيچ عجله‌اي نداشت و با روي كارآمدن پادشاه‌ نالايق و پس از پيروزي برآن در جنگهاي قفقاز با يك برنامه از پيش تعيين شده و دراز مدت كشور ايران را در قرارداد تركمنچاي از كشتيراني در درياي خزر محروم ساخت و مترصد فرصت مناسبي بود كه با بدست آوردن آن بتواند بر درياي خزر و حوالي استرآباد و تركمنها مسلط گردد. و چنانچه ذكر شد اين فرصت عالي را در دورة محمدشاه بدست آورد و روسيه‌اي كه بخاطر بناي يك قلعه نظامي كوچك از ايران اخراج شده بود امروز با اقتدار كامل برگشته و علاوه بر قلعه‌نظامي ،‌ عمارات ديگر از جمله بيمارستان ، پادگان ،‌ لنگرگاه نيز بنا نمودند و حتي پنچ كشتي جنگي در آنجا مستقر كردند.

مسئله آشورآده از مهمترين مسائل تاريخ تركمن است زيرا روسها به اين بهانه اولين‌بار توانستند به سرزمين تركمنها نزديك شوند و سپس نفوذ خود را گسترش داده و تركمنها را تحت تسلط خويش درآورند. اينك آشورآده را در دورة ناصرالدين‌شاه بررسي مي‌نماييم.

مسئله آشوراده در دوره ناصرالدين شاه :
با صدارت اميركبير دولت ايران نسبت به آشوراده عكس‌العمل تندتري نشان داد او طي نامه‌اي به كنت‌نسلرود وزير امورخارجة روسية تزاري در ربيع‌الاوّل 1265هـ ./1950 م خواستار تخليه آشوراده از نيروهاي روسي گرديد : « البته مسموع داشته‌ايد كه توقف بحريان و سفاين آن دولت بهيه در جزيرة آشوراده ملك‌طلق اين دولت زيادماية استيحاش شده است. قراري براي تخلية جزيرة آشوراده دولت علية ايران خواهد فرمود»

نسلرود در پاسخ فعلاً اين اندازه اعتراف كرد كه « جزيرة آشوراده متعلق ايران است » وزير مختار انگليس نيز كه قرار بود با نسلرود در ورشو ملاقات نمايد، مامور بود موضوع را چنين عنوان كند «اگر دولت روس از اشغال آشوراده منصرف گردد و آن را به تصرف ايران بازگرداند ، نشانه نيكويي از ابزار دوستي امپراتور نسبت به پادشاه ايران خواهد بود ؛ خاصه اينكه تصرف آن براي دولت روس چندان ارزشي ندارد‌» ليكن نسلرود با جواب طفره‌آميزي مسئله تخليه آشوراده را به بعد موكول كرد.

اين مطلب در گفتكوي اميرباگراف (نايب‌ سفارت روس) عنوان شد. در نامة امير به شاه آمده است: «درباب غراف، ‌بلي آمد. نكول از تخليه آشوراده بود. و صحبت طولاني است كه در دو جلد نوشته نخواهد » شد.

از زماني كه روسها قدم به آشوراده نهادند، در برخورد با تركمنها دچار مشكلات فراوان بودند. تركمنها حاضر نبودند در دستگاه روسيه وارد شده ، نقش بلدراه را براي آنان بازي كنند. از طرفي روسها در مدت اندكي ثابت كردند كه جز مزاحمت براي تاجران و صيادان تركمن و محدود كردن فعاليت آنان كار ديگري از ايشان برنمي‌آيد. بدين خاطر براي پيشرفت سياست خود در جستجوي دستياراني بودند كه بتوانند به واسطة آنها اعمال قدرت نمايند. خدرخان‌تركمن كسي بود كه روسها انگشت روي او گذاشتند و مي‌خواستند تجارت نفت و نمك استرآباد و مازندران را به دست او بسپارند . خدرخان اسم و رسمي پيدا كرد . نيرويي گرفت و با گماشتگان خود دستبرد‌هاي به اموال مردم مي‌زد . كنسول روس قدغن كرده بود كه جز خدر با احدي از تركمنان معامله نشود . علاوه بر چريانف كنسول روس در استرآباد ، دريا‌بيگي روس در آشوررآده نيز خدرخان را تقويت مي‌كرد . در 1267 ه‍ .ق كاركنان وي به فرح‌آباد ريختند و دارايي يكي از بازرگانان ( آقا‌محمد ) را به تاراج بردند و چند نفري را كشتند . مهديقلي‌ميرزا حاكم مازندران دو نفر از همدستان خدر را دستگير كرد، زورق و اموالشان را توقيف نمود و به بازرگان مزبور سپرد. چريانف مداخله كرد و استرداد اموال گماشتگان خدر را خواست و به مهديقلي‌ميرزا نوشت: «هرگاه در اين باب تعلل و تسامح فرمايند، چون عالي جاه خدرخان به تجار كمپانيا مبلغي مقروض است ،‌ دوستدار همين مبلغ را از وجه گمرگ مال‌التجارة كمپانيا موضوع ، و در عوض قرض خدرخان محسوب خواهد داشت.» در برابر روية خودسرانة چريانف مهديقلي پاسخ داد : « ليكن مال عالي‌جاه آقا‌محمد را از كي بايد بگيرند؟ تكليف اين رعايا و مسلمين چه چيز است؟ آنچه كه مي‌كشند كه خون ندارد، آنچه كه مي‌برند كه كسي نمي‌گيرد، آنچه غارت مي‌كنند مسترد نمي‌سازند ، اين در هيچ طريقه‌اي انصاف و مروت نيست».

در نامه ديگر خطاب به كنسول نوشت: « بعد از اينكه شما قدغن مي‌كنيد احدي از تركمانان به معامله نيايد و خدر معامله كند ،‌و در ولايت تنگي و عسر به حد باشد ، در اين صورت خدر از عهدة خون و مال اهل اين ولايت نبايد بيايد؟ در كدام طريق و انصاف اين مروت است؟ مردم از كسب معيشه و صاحب مال و جان و زندگي نباشند براي وجود يك قطاع‌الطريقي كه ماية جميع اين شرارت از دست اوست؟»

در حقيقت روسها با پشتيباني از خدرخان و ممانعت از فعاليت‌ كشتيراني ساير دسته‌هاي تركمن. متعاقباً كمبود آذوقه و مايحتاج مردم شمال ايران ، به نوعي رفتار قلدر‌منشانه متوسل شده بود.

مكنزي در مورد خدرخان مي‌نويسد: «خضرخان كه تركمن است به خاطر عشق به پول و مشروب بنده روسها شده است به حملات آنان به اين مملكت كمك مي‌كند او اكنون بطور دائم در آشوراده زندگي مي‌كند او مجبور است كه در مقابل هر نفري كه تركمانان از دريا به اسارت مي‌گيرد مبلغي به روسها بپردازد و براي اينكه بتواند اين مبالغ را تهيه كند اجازه دارد از سرنشينان هر كرجي تركمن كه اجازه تجارت با روسها را دارد ،‌نفري 6 الي 26 قران بگيرد (همه كشتيهاي تركمن بايد اين مبلغ را بپردازند) ولي او مسئول افرادي كه در خشكي گرفتار مي‌شوند نيست.

خضرخان مبالغي هم از جزيره بزرگي در ساحل شرقي خزر به دست مي‌آورد . اين جزيره به فاصله 250 كيلومتر در شمال كاله قرار دارد و 24 الي 30 كيلومتر از بلخان‌كوچك فاصله دارد و جريكو ناميده مي‌شود . و از آنجا نفت و غيره براي روسها مي‌آورد» .
حكام ايراني و حاكم استرآباد كه باعث كشيده شدن پاي روسها به جزيرة آشوراده شده بودند نتوانستند اين وضع را تحمل كنند و اميركبير و حكام ديگر خواستار خروج نيروهاي روسي از آشوراده شدند و اعلام كردند كه ما احتياج نداريم كه در مقابل حملات تركمنها از روسها كمك بگيريم و . . .

ملكونوف مي‌نويسد: «ايرانيان چون آسوده خاطر شدند آغاز شيطنت و فساد كردند ، كه ما به روسيه نيازمند نيستيم (و مي‌توانيم در مقابل تركمانان از خود دفاع كنيم)، و تركمانان را از گرفتن تذكره ممانعت كردند كه تذكره با حاغكم استرآباد است. تركمانان نيز بازار آشفته ديده تزكرة ايراني [اضافه] مي‌گرفتند [و بدون ترس و واهمه به سواحل ايران حمله مي‌كردند] و در جنگلها و نيزارها كه روسيه با اسلحه نمي‌توانستند رفتن، پنهان گرديده در وقت، اسير گرفته مي‌بردند» .


ماجراي شب عيد‌پاك در آشورآدا
در سال 1851 م/ 1267 ه‍ .ق روسيه در پي مقاصد توسعه طلبانة خود ، دو تن از رهبران تركمن را وادار به تسليم نمود. محمد‌صفا و ايشان‌ايگدر در منقشلاق متقاعد شدند كه به تشكيلات روسيه مستقر در آنجا مساعدت نمايند . سران يموت بالخان و اوق جهت مذاكراتي دعوت شدند . در مجلسي كه از طرف روسيه با شركت بعضي از سران تركمن منعقد شد، روسها يادآور شدند كه قصد عبور از منطقه بالخان و آشوراده را دارند و از آنها خواستند تا مزاحمتي در اجراي مقاصد‌شان ايجاد نكنند. در پايان به سران تركمن وعده دادند كه بعد از حركت به آنها خلعت اهدا خواهد شد.

در فرداي اين مذاكره، جوانان با تور(جنگاور) تركمن به محض اطلاع از اهداف روسيه، تصميم گرفتند كه از پيشروي آنها جلوگيري كنند. اين افراد براي آنكه غافلگير نشوند، پيش‌دستي كرده ،‌طي عمليات از قبل طرحريزي شده، برق‌آسا به پايگاه نظامي روسيه حمله‌ور شدند و در مدت كمي آنجا را به تصرف درآوردند. آنها تعدادي از روسها را كشته ، اموالشان را مصادره كردند. سپس آن پايگاه را تخريب نمودند. اين اقدامات كاملاً موفقيت‌آميز بود . مابقي افراد روس به پايگاه مافوق ماجرا را گزارش دادند. بدين جهت برنامة حركت آنها از ميان تركمنها به تعويق افتاد.

بعد از اين ماجرا، 9 نفر از سران يموت به جلسه‌اي دعوت شدند . آنها را با خدعه و نيرنگ دستگير و با هواپيما به داخل خاك روسيه اعزام كردند . اين قبيل جريانات تعرضات تركمنها را عليه منافع روسيه تشديد كرد. در سواحل جنوب درياي خزر ، تركمنان دلاور ، بي‌قرار ،‌ خود را براي وارد آوردن ضربة مهلكي آماده مي‌كردند . آنها اميدوار بودند تا با اين قسم حركات روسيه را مجبور به ترك مناطق اشغالي نمايند. در شب عيد‌پاك (آوريل 1851 / جمادي‌الثاني 1267)، هنگامي كه همة اسفران و ناديان پنج كشتي در آشوراده جمع شده بودند ،‌ عملياتي را آغاز مي‌كنند كه سرمنشأ يك سلسه تنشهاي سياسي بين ايران و روسيه گرديده ،‌منجر به صدور بيانه‌ها و مكاتبات ديپلماتيك طرفين در سطح عالي شد.

شرح ماوقع ماجرا از زبان ليدي‌شيل، همسر وقت سفير انگليس، چنين است:
«جزيرة آشوراده كه در گوشة جنوب‌شرقي بحر خزر قرار گرفته، روسها يك پايگاه دريايي ايجاد كرده‌اند تا در آن تسهيلات لازم جهت ناوگان جنگي خود در بحرخزر را تامين نمايند و البته هيچ‌گاه ديده نشده كه در اين بندرگاه كمتر از دو يا سه كشتي جنگي روسي متوقف باشند. روسها با اينكه علت وجود پايگاه مزبور را ظاهراً حفاظت منطقه از خطر يورش تركمانان عنوان مي‌كنند ولي تا آنجايي كه مشاهده شده هيچ‌گاه قدمي در راه توجيه اين بهانة خود برنداشته‌اند. تركمانان كه به هيچ وجه قادر به ترك عادت خود نيستند – با وجود ادامة غارتگري چون هميشه تصور مي‌كنند كه وجود روسها باعث مزاحمت در اعمالشان خواهد بود ،‌ به آنها با نظر خصمانه مي‌نگرد و پيوسته مترصد انتقامجويي و فرا رسيدن فرصت مناسب براي گرفتن زهر‌چشم از روسها هستند. البته واضع است كه گروهي تركمن نيمه مسلح به همراهي چند قايق هيچ‌‌گاه نمي‌توانند فكر حمله به كشتيهاي جنگي و مجهز و سربازان تعليم‌ديدة روس را به مخياة خود راه دهند. ولي آنها سرانجام توانستند با استفاده از فرصت بسيار مساعدي كه بر اثر يكي از عادات روسها فراهم شده بود ، دست به كار حملة انتقامي بزنند و با طرح نقشه قبلي، ‌دمار از روزگار روسها بر‌آورند. به اين ترتيب كه در شب عيد‌پاك و هنگامي كه تمام روسها دور هم جمع شده بودند و به خاطر پايان روزهاي طولاني «لنت» به نوشيدن سرگرم بودند، تركمانان با قايقهاي خود در جزيرة آشوراده پياده شدند و چنان به روسها يورش بردند كه آنها بكلي غافلگير شدند و آنقدر مست و خراب و سرگرم برنامه‌هاي خود بودند كه حتي از عهدة مقابله با آنها هم برنيامدند. در نتيجة اين حمله، عده‌اي از روسها كشته و زخمي و در حدود ده يا پانزده نفر زن و مردشان هم به اسارت تركمانان درآمدند. كه بلافاصله اين عده را با قايق به ساحل منتقل كردند و به صورت اسير در اختيار خود گرفتند.

جالبترين و حيرت‌انگيزترين قسمت اين ماجرا نقشي است كه كشتيهاي جنگي روس پس از وقوع حادثه به عهده گرفتند، چرا كه روسها يكي از كشتيهاي توپدار خود را در كنار ساحل ايران آوردند و به جاي آنكه درصدد تعقيب و دستگيري مهاجمين برآيند، لولة توپ آن را به سوي ساحل گرفتند و بدون در نظرداشتن هدف معيني به تيراندازي در خشكي پرداختند و هر‌چه در آنجا وجود داشت درهم كوبيدند به طوري كه ايرانيها تصور كردند كشتي روسها هم مثل خودشان در شب عيد‌پاك، بر اثر افراط در نوشيدن مست شده است.

چون وقوع اين حادثه و حملة يك عده از تركمنهاي نيمه مسلح باعث تحقير فراوان روسها شده لذا بعيد نيست كه اعضاي سفارت روسيه از اين واقعه بشدت خشمگين شوند و براي التيام غرور جريحه‌دار شده‌شان ، دست به عمل متقابل بزنند . زيرا آنها تركمانان يموت را به خاطر آنكه در خاك ايران زندگي مي‌كنند. ظاهراً جزء اتباع ايران به شمار مي‌آورند.
حاكم محلي استرآباد مهديقلي‌ميرزا نام داشت كه روسها وي را مسئول اين حمله مي‌شناختند و ابراز مي‌داشتند كه مهديقلي‌ميرزا عامل ترغيب تركمنها به اين اقدام مي‌باشد ولي هوشنگ‌مهدوي حاكم استرآباد را با نام محمدتقي‌ميرزا معرفي نموده است. وي‌ مي‌نويسد :

« در سال 1851 تركمنها به آشوراده حمله برده قسمتي از پادگان روس را مقتول و عده‌اي را هم به اسارت بردند. دولت روسيه ايران را مسئول اين واقعه قلمداد كرد و حملة تركمنها را به تحريك محمد‌تقي‌ميرزا حاكم مازندران كه برادر ناتني شاه بود دانست و تقاضاي عزل مشاراليه و پرداخت غرامت نمود. اميركبير پاسخ داد اقامت قواي روسي برخلاف نظر و تمايل بوده و بنابراين نمي‌تواند هيچگونه مسئوليتي را در اين واقعه قبول كند» .
دليران تركمن كه با اين كارشان حماسه‌اي بزرگ در تاريخ تركمن آفريده‌اند در كتابهاي نويسندگان مغرض روسي با نام دزدان دريايي و راهزنان معرفي شده‌اند. تركمنها در آشورآدا كاري انجام دادند كه دولت قاجار از انجام دادن آن عاجز بودند ولي متأسفانه به جاي تشويق و افتخار به اين مسئله در برخي كتابهاي ايراني نيز از آنها به عنوان راهزن يادآوري شده است.
‌از جمله علي‌اصغر‌شيم آنها را در كتاب خود راهزنان معرفي كرده و عمل متهورانه آنها را كه از حقوق خود دفاع كرده و خواستار اخراج بيگانگان از سرزمينشان بودند دزدي و دستبرد نامگذاري كرده است. وي نوشته است:‌ «در آوريل سال 1267 قمري ، بعضي از تركمانان راهزن به اموال مؤسسه بازرگاني روسيه در آشوراده دستبرد زدند، كنسول روس در مازندران چنين وانمود كرد كه مهديقلي‌ميرزا حكمران آن ايالت در تحريك تركمانان دست داشته و دالغوركي سفير روسيه بر اساس گزارش كنسول مزبور عزل مهديقلي‌ميرزا را از حكومت مازندران خواستار شد ولي اميركبير از قبول درخواست سفير روسيه امتناع ورزيد. اميركبير ميرزاعباس را روانه روسيه نمود و به او مأموريت داد كه در نزد امپراطور ، مهديقلي‌ميرزا را كه از اتهام تحريك تركمانان تبرئه و نيز از رفتار مستبدانه و خلاف رويه نمايندگان سياسي روسيه در ايران نزد تزار شكايت كند.»

اينگونه نويسندگان مي‌خواهند اين عمل‌بزرگ و دلير‌مردانه تركمنها را كوچك و كمرنگ جلوه دهند و همواره اصرار مي‌ورزند كه تركمنها را وحشي و غارتگر معرفي نمايند همان تركمنهايي كه با كمك به آقامحمدخان‌قاجار ايران را از خطرتجزيه و دست اندازي بيگانگان نجات دادند و در جغرافياي جهان نقشه ايران را زنده نگه داشتند. و اينبار نيز با اين اقدام بينظيرشان در واقع اعلام كردند كه هرگاه به آن‌ها بها داده شود مي‌توانند در برابر بيگانگان ايستادگي كنند و مرزداران قابلي هستند كه هيچگاه اجازه نخواهند داد هيچ دولتي به حق اقوي و نيرومندي به مرزهاي تركمن‌نشين و ايراني دست تعدي بگشايد.
در هر حال خبر اين اقدام متهورانه در محافل سياسي دنيا پيچيد. كارپردازان امورسياسي شجاعت تركمنها را ستودند ، چرا كه بنا به نوشته گرانت‌واتسن آنان اين خواري بزرگ را بر تزاريان تحميل كردند.

اما در هر كدام از كشورهاي دشمن تركمنها، يعني ايران و روس قضاوت‌هاي متناقض در مورد اقدام شجاعانه تركمنها انجام شد.
همانگونه كه ذكر شد روسها حاكم محلي ايران (مهديقلي‌ميرزا) را مقصر اين اقدام مي‌دانستند و وي را باني تحريك تركمنها برعليه روسها مي‌شناختند. در حالي كه غافل از اين بودند كه تركمنها هيچگاه عادت نداشتند يك قدرت بيگانه در سرزمين آنها امرونهي نمايد و آنها در سكوت مطلق به سربرند بلكه به هر نحوي براي مقابله و آزار آن دشمن اقدام مي‌نمودند.

اما برعكس اظهارات روس‌ها ايرانيها نيز روسها را عامل تحريك تركمنها مي‌دانستند و در اين اقدام تركمنها خود روسيان را مقصر مي‌دانستند. در كتاب تاريخ تركمنستان آمده است : « برداشت صاحب نظران حكومت قاجار (بنا به گفته خانم شيل) چنين بوده است كه خود روسها اين ماجرا را ترتيب داده و صحنه‌گرداني كرده بودند و آنها نمايشي از قتل‌وغارت بوده، ولي در واقع اتفاقي رخ نداده است. اين نوع برداشت غيرمسئولانه و تفسير سطحي و ناصواب از چنين عمليات مهمي جاي شگفتي دارد. به قول يكي از كارشناسان معاصر ايران :
«و نتيجه اين سخن چيني جز عادت به محمل‌تراشي براي اينگونه حوادث نيست» . آيا ايرانيها به جاي محمل‌تراشي و كوچك‌شمردان اقدام تركمنها به بررسي اين مسئله بزرگ مي‌پرداختند و دست اتحاد با تركمنها داده آنها را در جهت دفع بيگانگان به تقويت مي‌دادند قضيه حضور روس و كشيده شدن پاي‌ بيگانگان به مناطق كرانه‌هاي درياي خزر آنگونه كه ما در تاريخ خوانديم اتفاق مي‌افتاد؟ و آيا اتحاد تركمنها سرنوشت ايران را متغير نمي‌ساخت؟
براستي چرا عادت كرديم كه پشت هر ماجرايي دست پنهان قدرتهاي بزرگ را ببينيم. اگر‌چه مي‌تواند در بسياري موارد چنين باشد ، منتهي اين گونه طرز برخورد با مسائل ، صرفاً براي گريز از مسئوليت است و براي امنيت ملي يك كشور خطرناك خواهد بود. اگر به ماجراي آشوراده نه براساس پيشداوري مغرضانه بلكه با منطق سليم و واقع‌بينانه نگريسته مي‌شد ،‌ آيا نمي‌توانست سرآغاز حركت استعمار‌زدايي از سواحل درياي جنوب ايران باشد‌‌‌ ،‌ اگر افكار عمومي از قدرتهاي پوشالي بت‌ذهني شكست‌ناپذيرنمي‌ساختند ، هرگز ماجرايي را كه اسباب رسوايي بين‌المللي ابر قدرتي شد، ناشي از خود آن قدرت كذايي نمي‌دانستند و امكان استخلاص از شرارت قدرتهاي چون روس و انگلستان وجود داشت. تركمنها با اين تهاجم ثابت كردند كه ابر قدرت روسيه آسيب‌پذير و شكننده است. آنان در دهه‌هاي بعد بكرات شكست شوكت روسيه را زير پاي اسبان خود آزمودند. بارها پوزة آنها را در صحراهاي تركمن‌نشين كه براي تجاوز توسعه‌طلبي بومي كشيدند ، لابه‌لاي شنهاي صحرا زير خاك بردند. در اين شرايط آنطور كه پرنس‌دالگوركي وزير مختار روسيه ادعا مي‌كرد، اگر ايران براي بيرون راندن روسيه از مرزهاي خود دست اتحاد با تركمنها مي‌داد، سرنوشت قضايا به نفع ايران و تركمنها تغيير مي‌كرد.


===============
طاهر سارلی
پایان نامه کارشناسی ارشد تاریخ ترکمن
 
بی‌شک دیدگاه هر کس نشانه‌ی تفکر اوست، ما در برابر نظر دیگران مسئول نیستیم
ارسال نظر
شرایط نظر*
همه‌ی نظرها نیاز به تایید مدیر سایت دارند
عنوان*
نام شما*
ایمیل*
وب سایت*
پیام*
کد تایید*

اگر نمی‌توانید کد را تشخیص دهید، لطفا روی تصویر کلیک نمایید تا تصویر دیگری ساخته شود


حروف موجود در تصویر را وارد کنید
حساس به بزرگی و کوچکی حروف
حداکثر تعداد تلاش برای ارسال: 10 مرتبه
تبلیغات

ورود

واژه رمز را فراموش کرده‌اید؟

عضو شوید

افراد آنلاين
9 کاربر آن‌لاين است (4 کاربر در حال مشاهده‌ی سایت اخبار)

عضو: 0
مهمان: 9

بیشتر...
تبلیغات