کانال تلگرام سایت
کانال سایت در تلگرام
تبلیغات



تبلیغات

یاشماق (روبند یا نقاب)

فرستنده admin در تاريخ 2015/8/3 5:30:00 (1558 بار خوانده شده) آداب و رسوم
تصویر کوچک شده من خودم یکی از مخالفان سر سخت این رسم ناپسند هستم. اصلاً هیچ سنخیتی با شرایط جدید اجتماعی ندارد. اصلاً دلیلی ندارد یک رسم منسوخ شده را از دیگران بخواهیم رعایت بکنند. من خودم از دخترم و عروس بزرگم خواستم این رسم ناپسند را کنار بگذارند. ولی آنها بجای اینکه آنرا کاملاًکنار بگذارند تا حدودی تعدیلش کردند. چون گویا از سرزنش و ملامت دیگران می ترسند.

یاشماق ( روبنده یا نقاب یا برقع) از قدیمیترین رسومی است که در میان زنان ترکمن باقی مانده است. و هنوز هم به صورت نصفه نیمه و در شکل ناقص آن ادامه دارد. یاشماق یعنی نیمه پوشاندن سر و صورت زنان و نوعروسان در برابر پدر شوهریا برادر بزرگتر شوهر است( حتی برای مردان همسایه هم که سن و سالش از شوهر عروس بیشتر باشد رواج دارد). و همچنین است حرف نزدن آنها در برابر پدر شوهر و برادر بزرگتر شوهرحتی در پشت گوشی تلفن.این رسم را بیشتر بزرگان و ریش سفیدان یک نوع احترام از جانب نو عروس و حتی عروسهای قدیمی و مسن و پا به سن گذاشته به خود تلقی می کنند. و محدودیت زمانی هم ندارد و تا زمان مرگ برای عروس ادامه دارد. این عمل( پوشاندن صورت و حرف نزدن پیش پدر شوهر و برادر بزرگتر شوهر) نوعی قداست محسوب می شود و هرگز نباید نوعروسان و کهنه عروسان آنرا زیر پا بگذارند.

یاشماق به معنای پوشاندن است. رو گرفتن عروس از بزرگتر های داماد که به نوعی احترام گذاشتن می باشد، سنتی دیرینه در میان همه ی طوایف ترکمن ها موجود است و گاه تفاوت هایی در نوع یاشماق بستن در بین آنها دیده می شود.

به طور مثال در میان نخور و گوگلان، یاشماق تمام صورت عروس را می گیرد و چهره او دیده نمی شود. ولی در میان یموت ها و تکه ها یالیق عروس، دهان او را می پوشاند و چهره عروس دیده می شود.

یاشماق یعنی تحمل و سکوت است و گفته اند سکوت عروس هر چه بیشتر باشد نشان دهنده ی نجابت بیشتر اوست و احترام او در بین اقوام همسر افزون می یابد.

به عبارت دیگر گلین (عروس) ترکمن نباید فراموش کند که یاشماق بر اساس فلسفه ای در طی قرن ها در فرهنگمان ریشه داشته است.
امروز با تکیه بر همان فلسفه و هدف که مبنای هرگونه کرامت و نجابت و عزت بوده است باید به یاشماق نگاه کرد.

اگر نمی توانیم و یا نمی خواهیم یاشماق برون را حفظ کنیم، ارزش بنیادین یاشماق درون را فراموش نکنیم.

مردان قدیم این احترام ظاهری را دوست داشتند و زنان هم این رسم یا ادب یا فرهنگ و یا قانون نانوشته را به صورت قطعی و بدون چون و چرا پذیرفته بودند و آنرا حق مسلم آن بزرگواران می دانستند. آیا این وضعیت می تواند به شکل کنونی ادامه یابد؟ و کسی معترض آن نباشد؟ آیا ما می توانیم احترام را در یاشماق خلاصه کنیم ؟ اگر فهم ما از احترام عوض شود قطعاً این احترام به شکل دیگری ظاهر خواهد شد. اینکه به دیگران احترام گذاشته شود خوب است. این بزرگ و کوچک نمی شناسد. احترام به دیگران احترم به خود است و بی احترامی به دیگران بی احترامی به خود . خوبی و بدی انعکاسش به خود انسان بر می گردد. این رسم یا ادب یا فرهنگ که اسمش را هر چه بگذاریم در قدیم باعث می شده است بعضی از مردان بعد از چندین سال بدون اینکه صورت عروس خود را ببینند یا صدای او را بشنوند دنیا را ترک می کردند.

حتی آنرا یک ارزش مثبت برای عروس خود می دانستند. و در محافل خصوصی و عمومی نقل می کردند من هنوز یک بار صدای عروسم را نشیندم. واین حُسن برای یک انسان قدیم و سنتی ،می تواند برای یک انسان مدرن فاجعه تلقی شود که نمی تواند با نوعروس خود صحبت بکند. حتی این می تواند اعتماد به نفس زنان را از بین ببرد و به آنها تلقین بکند ما جنس فرو دست هستیم. آیا در حال حاضر می شود از یک زن با سواد واهل فکر و اندیشه و صاحب نظرو متشخص مثلاً رییس یک اداره یا رییس یک دانشگاه هنگام ورود پدر یا برادربزرگتر شوهرش صورت خود را بپوشاند ویا صحبتهای خود را قطع بکند.؟

این رسم در مناطق روستایی و عشایری و دور افتاده از شهرها سفت و سخت اجرا می شود. یکی از دوستان تعریف می کرد یک پیرمرد که از روستا به شهر آمده بود وقتی در خیابان عروس پسرش از روبرو آمده بود نشناخته است. خودِ عروس این موضوع را با تعجب به دیگران تعریف کرده است. عدم شناخت هویت فرزندان خود در مواقع بحرانی مانند سیل و زلزله و توفان و یا صحنه ی تصادف می تواند برای یک فرد فاجعه آفرین باشد.!! و شکل و قیافه عروس خود را از دیگران پرس و جو بکند.!!

در قوانین شریعت رسم است همه جای بدن به جز صورت و مچ دست و مچ پا برای زنان با لباس مناسب پوشیده شود. اما این رسم و رسوم قومی ما برخلاف قوانین اسلامی هم می باشد، زنان صورت خود را به به دیگران نشان بدهند، ولی صورت خود را از نزدیکترین افراد خانواده خود به پوشانند.!! امید است این رسم نامناسب هر چه زودتر عوض شود و جای خود را به شکل مناسب تری بدهد که احترام و محبت و ابراز ارادت به دیگران راههای زیادی دارد. لازم نیست کارهای خوب در قالبهای کهنه و منسوخ ادامه داشته باشد. یا غذای خوب به ظرفهای کهنه ریخته شود. چون آنچه قداست و ارزش دارد مظروف است نه ظرف. و باید راهی بر گزیده شود علاوه بر نقاط مثبت عوارض منفی کمتری به خانواده ها داشته باشد. ما باید کاری بکنیم به جای احترام و ارادتهای ظاهری محبت و ارادتهای باطنی بیشتر شود، و این به صواب نزدیکتر است.

شاعر بزرگ ترکمنستان کریم قربان نفس می گوید:

اول دوغری مودادن قاچاندر یاشماق...... یونه گپله جک گپنی بلیار اوچین اوزال ده حکمان دال مش آغزنی یاشماق

گپله جک گپنی بلمیان اوچین....... توروا گیدرسنگده یاشماقه درک

دیشی بلن کرتب اوقله یاننی...... گورن سینگیزمن ده گوردم کان گزگ.

امان محمد خوجملی

منبع: اولکامیز (با اندکی تخلیص)
صفحه مناسب چاپ پیشنهاد این صفحه
این خبر را در این سایت‌ها بوک مارک کن
ارسال خبر به Blinklist ارسال خبر به del.icio.us ارسال خبر به Digg ارسال خبر به Fark ارسال خبر به Furl ارسال خبر به Newsvine ارسال خبر به Reddit ارسال خبر به Simpy ارسال خبر به Spurl ارسال خبر به یاهو Bookmark to Balatarin Bookmark to Faceboom Bookmark to Twitter Bookmark to Scripstyle Bookmark to Stumble Bookmark to Technorati Bookmark to Mixx Bookmark to Myspace Bookmark to Designfloat Bookmark to Google Buzz Bookmark to Google Reader Bookmark to Google Bookmarks
 
بی‌شک دیدگاه هر کس نشانه‌ی تفکر اوست، ما در برابر نظر دیگران مسئول نیستیم

فرستنده شاخه
کاربر مهمان
فرستاده‌شده در تاریخ: 2015/10/29 18:34  به روز‌شده در تاریخ: 2015/10/31 5:50
 یاشماق
باسلام
بنظرم یاشماق خوبه یک نوع حجابه ...ولی سکوت خیلی سخته... بنظرم یاشماق همراه حرف زدنت با صدای آرام بهتر باشه

عزیزه
پاسخ
ارسال نظر
شرایط نظر*
همه‌ی نظرها نیاز به تایید مدیر سایت دارند
عنوان*
نام شما*
ایمیل*
وب سایت*
پیام*
کد تایید*

اگر نمی‌توانید کد را تشخیص دهید، لطفا روی تصویر کلیک نمایید تا تصویر دیگری ساخته شود


حروف موجود در تصویر را وارد کنید
حساس به بزرگی و کوچکی حروف
حداکثر تعداد تلاش برای ارسال: 10 مرتبه
تبلیغات

ورود
شناسه‌ی کاربری:

رمزعبور:

ورود خودکار



واژه رمز را فراموش کرده‌اید؟

عضو شوید
افراد آنلاين
6 کاربر آن‌لاين است (1 کاربر در حال مشاهده‌ی سایت اخبار)

عضو: 0
مهمان: 6

بیشتر...
تبلیغات